ACTUELE

BODEMDALINGSKAART

NEDERLAND

 

De bodem van Nederland beweegt. Dit komt doordat we water uit polders pompen, delfstoffen winnen en tunnels bouwen. Het komt ook doordat Nederland in een delta ligt en van nature beweegt. De bodembeweging heeft gevolgen voor onze waterhuishouding, stabiliteit van huizen, bruggen en dijken. Voor onze veiligheid is het daarom belangrijk bodembeweging betrouwbaar te kunnen meten.

Bodembeweging wordt gemeten vanaf de grond en vanuit satellieten, met millimeter precisie. Dit is het vakgebied van de geodesie (landmeetkunde). Door de meetgegevens slim te combineren ontstaat een zeer nauwkeurige bodemdalingskaart. Het unieke aan deze kaart is dat het "echte" meetgegevens zijn (dus geen voorspellingen), en dat er onderscheid wordt gemaakt tussen de diepe en de ondiepe oorzaken van de bodembeweging.

De bodemdalingskaart is een initiatief van het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica (NCG), met medewerking van universiteiten, kenniscentra en geodetische bedrijven. De kaart is interactief en wordt regelmatig bijgewerkt.

Door op de afbeelding rechts te klikken wordt de interactieve Actuele Bodemdalingskaart van Nederland getoond.

Download GeoTIFF
BEKIJK KAART

Bekijk het fragment over
bodemdaling in het NOS Journaal

Blijf op de hoogte!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief 
 


 AANMELDEN

 

ANALYSE LAATSTE UPDATE


  • Datum: 18 november 2018
  • Review Status: Reviewed (geodetisch/geofysisch wetenschappelijk)
  • Geodetische bronnen:  GPS/GNSS, absolute zwaartekracht, Interferometrische satelliet radar (InSAR)
  • Actualiteit: De gebruikte data zijn de meest beschikbare data 

Geodetische analyse
De digitale bestanden van Bodemdalingskaart.nl representeren de verticale deformatie van Nederland, in millimeters. In de kaart zelf worden deze deformaties uitgedrukt als een deformatiesnelheid per resolutiecel, in millimeters per jaar. Deze deformatiesnelheden zijn 'absoluut', doordat ze zijn gekoppeld aan zwaartekrachtsmetingen. GNSS metingen zorgen voor een onafhankelijke verificatie. Systematische effecten zoals aardgetijden, ocean loading, loading door atmosferische druk, en hydrologische loading, zijn verwijderd uit de schattingen. Lees verder

Geofysische/bodemkundige analyse
De gegevens tonen de meest relevante dynamische processen van het aardoppervlak in Nederland, uitgesplitst in de beweging van diepere lagen en de compactie van de bovenste lagen. Het meest opvallend is de bodemdaling boven de gaswinningsgebieden in Groningen, Friesland en Noord-Holland, de bodemstijging boven de voormalige Limburgse mijnbouwgebieden, en de daling van het maaiveld in het Hollandse veen-weidegebied.  Lees verder

 

KAARTGEGEVENS


Kaart update
18 november 2018 (v1.2, update 2)

Periode van metingen
12 maart 2015 - 1 oktober 2018

Gebruikte geodetische technieken
InSAR, GNSS en absolute zwaartekracht

Aantal metingen
30.6 miljoen meetpunten, 737 epochen

Gemiddelde data-dichtheid
1.236 meetpunten/km2

Meetfrequentie
4 maal per week, (resampled naar 1 maal per week)

Kwaliteitsbeschrijving
Standaard Delft Stochastics

VEEL GESTELDE VRAGEN

Wat is het doel van bodemdalingskaart.nl?

Het doel van bodemdalingskaart.nl is actuele (geodetische) informatie over bodembeweging ter beschikking te stellen aan een breed publiek. De bodemdalingskaart is op geodetisch verantwoorde manier berekend, volgens de 'Delftse School', op basis van alle relevante beschikbare geodetische data.

Welke technieken zijn toegepast om de deformaties te berekenen?

Dit omvat GNSS, zwaartekracht, InSAR.  Waterpassingen zijn hier voor niet meer nodig. De kaart is een geïntegreerd product. De verschillende meettechnieken en meetcampagnes worden op een optimale wijze gecombineerd. De brondata van de deformatiekaart bestaat uit publiek beschikbare data.  Lees verder >

Hoe nauwkeurig zijn de meetresultaten?

De kaart geeft een globaal overzicht van de bodembeweging, met een precisie en een resolutieniveau dat afhankelijk is van de variabiliteit van het lokale bodemdalingssignaal. De metingen zelf hebben een precisie in de orde van een millimeter (InSAR, waterpassing) tot een centimeter (absolute zwaartekracht en GNSS). Lees verder >

Hoe vaak wordt de kaart geupdate?

Nieuwe metingen worden vier maal per week uitgevoerd, over heel Nederland. De kaart en de dataset zelf worden drie tot vier maal per jaar opnieuw berekend, op basis van alle dan beschikbare geodetische meetgegevens.

Voor wie is bodemdalingskaart.nl bedoeld?

Bodemdalingskaart.nl is bedoeld voor een zo breed mogelijk publiek, professionals en geinteresseerden, en voorziet in een behoefte naar informatie over actuele bodembeweging. De 'geodetische' bodemdalingskaart staat los van de voorspellingen van bodemdaling op basis van fysische processen. De data zelf zijn te downloaden.

Waarom is de resolutie van de kaart 2x2 km?

De InSAR geodetische meetpunten zijn onregelmatig verdeeld over het gebied. Met de gebruikte resolutiecelgrootte kunnen we een optimale statistische evaluatie maken, omdat er voldoende meetpunten beschikbaar zijn per cel. 

Hogere resolutie is echter wel mogelijk. Voor gedetailleerde verzakkingsgegevens van een specifiek object kunt u terecht bij onze partner SkyGeo.

Waar kan ik de bodemdalingskaart voor gebruiken?

Bodemdalingskaart.nl geeft een globaal inzicht in de gemeten bodembeweging van Nederland, maar is ook te gebruiken voor planning voor waterbeleid en waterveiligheid, delfstoffenwinning, en bouwwerkzaamheden. Een enkele kaart (of dataset) kan echter nooit voldoen aan specifieke gebruikersvragen. Voor specifieke vragen is juist een unieke keuze van data en verwerkingswijze nodig. Voorbeelden hiervan voor stedelijk gebied, asset management, (dijken, wegen en spoorwegen, pijpleidingen, gebouwen) of tijdsvariabel gedrag zijn te vinden in het Kennis- & Datacentrum.

Van wie is bodemdalingskaart.nl?

Bodemdalingskaart.nl is een initiatief van het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica, in samenwerking met Universiteiten (TU Delft, Universiteit Twente, Hogeschool Utrecht), geodetische bedrijven (SkyGeo, 06-GPS) en kenniscentra (KNMI). Een adviesraad bestaand uit experts en professionals op het vlak van de geofysica, geomorfologie en bodemwetenschappen geeft suggesties en feedback op de bodemdalingskaart.

Is het gebruik van de kaart gratis?

Ja, bodemdalingskaart.nl is een online dienst die vrij beschikbaar is.

Wanneer moet ik een account maken en inloggen?

Hierdoor onstaat meer inzicht in het belang van de bodemdalingskaart en het gebruik van de data. De intentie is om de bodemdalingskaart bij elke volgende update verder te verbeteren (upgrade), zowel met nieuwe data als met feedback van de user community.  Gebruikers met een account worden geinformeerd wanneer er update of upgrades zijn, kunnen de datasets zelf downloaden, en kunnen deelnemen aan het online forum.

Waarom is bodemdaling belangrijk?

Bodemdaling kan leiden tot schade aan infrastructuur en waterhuishouding, en veranderende overstromingsrisico's. Daarnaast leidt 'ondiepe' bodemdaling van organische grond tot CO2 emissie en veranderende waterkwaliteit, en tot dramatische verandering van het landschap. Het Planbureau voor de Leefomgeving schat dat de maatschappelijke kosten door bodemdaling in slappe bodems kunnen oplopen tot €22 miljard tot het jaar 2050 (€5,2 miljard aan stedelijke infrastructuur, €16 miljard aan funderingen, en €1.2 miljard in het landelijke gebied). Ten gevolge van de gaswinning in Groningen heeft de Commissie Bodemdaling vanaf 1980 een bedrag gereserveerd van €850 miljoen, waarvan zo'n  €300 miljoen al is uitgegeven.  Zie ook Deltaprogramma 2019.